"Jam cesarstwo u schyłku wielkiego konania" Paul Verlaine Pesymistyczny, posępny, pasywny nastrój towarzyszący przełomowi XIX i XX wieku, sprawił, że wykształcił się całkowicie oryginalny nurt światopoglądowy- Dekadentyzm. Wyrósł on na przekonaniu o kryzysie współczesnej cywilizacji, nadciągającym zmierzchu kultury europejskiej. Korzenie filozoficzne znalazł w dziełach Schopenhauera, Nietzschego i Hartmanna. Cechuje go skrajny indywidualizm i estetyzm. Gdy w roku 1886 Anatol Baju założył pismo „Le Decadent”, termin ten stał się bardzo popularny i często używany w celu określania nastrojów panujących w Europie. W Polsce, w przeciwieństwie do Zachodniej Europy, słowo to było nacechowane pejoratywnie. Pojęcie to wywodzi się od francuskiego słowa „decadence” i oznacza chylenie się ku upadkowi. Dekadentyzm był jednym z terminów najczęściej przywoływanych, gdy próbowano uchwycić istotę nowych zjawisk w literaturze, najczęściej w poezji przełomu XIX i XX wieku. Kryzys pod koniec XIX wieku spowodował spadek energii twórczej niektórych kręgów artystycznych i ich pogrążenie w biedzie czy katastroficznej apatii. Dekadentyzm był prądem duchowym, światopoglądowym odłamem, rodzaj psychologicznej postawy jawnych grup społecznych, który wyrażał przekonanie o nieuchronnym schyłku kultury, starzeniu się społeczeństwa i całej cywilizacji europejskiej, o bankructwie dotychczasowych ideałów i wyczerpaniu się zdolności do tworzenia nowych poglądów i wartości. Przekonanie o kryzysie kultury niosło zwątpienie w wartości etyczne, prawdę. Ze światopoglądem dekadenckim wiąże się także wyrafinowany estetyzm, kult wszystkiego, co niezwykłe, dziwne. Wszystko to, co może stanowić podnietę i bodziec dla zmysłów, dostarczając im nowych chwilowych wrażeń, aby na moment móc unicestwić pustkę i nudę. Dekadentyzm interesował się, więc tym, co chorobliwe, perwersyjne, sztuczne.

Mniej